Καινοτομια, Συνεντεύξεις

Γιάννης Αλτανόπουλος : Προτεραιότητα είναι πάντα οι άνθρωποι

Γεννήθηκε στην Πάτρα και σπούδασε Διοίκηση Επιχειρήσεων, Marketing και Επικοινωνία. Πολυπράγμων και δραστήριος, έχει ασχοληθεί με πολλά projects, τα σημαντικότερα από τα οποία είναι το TEDxPatras με τον ρόλο του curator, το Patras Science Festival από το 2017, ενώ στο παρελθόν έχει υπάρξει ραδιοφωνικός παραγωγός και μέλος μουσικής μπάντας. Οι αξίες της γενιάς του διαφαίνονται στην παρακάτω συνέντευξη: ομαδικό πνεύμα, σύνδεση, επαφή, καινοτόμες ιδέες και resilience – ικανότητα και επιμονή.

Το διαδίκτυο εισήλθε πολύ νωρίς στη ζωή και στην καθημερινότητά μου, όταν οι πρώτες σχολικές εργασίες μάς έδιναν τη δυνατότητα να αναζητήσουμε πηγές πληροφόρησης με την αναφορά της βιβλιογραφίας. Πολύ νωρίς βρέθηκα σε ένα περιβάλλον υπερπληροφόρησης, και εκεί κάποιες φορές ήταν δύσκολο να φιλτράρεις την πληροφορία, είτε γιατί δεν γνώριζες κατά πόσο ήταν έγκυρη, είτε γιατί δεν είχες ακόμα την εμπειρία να την εκτιμήσεις. Μετά από κάποιες εργασίες στον τομέα της Πληροφορικής, πέρασαν από μπροστά μου βίντεο του TED στο YouTube και με καθήλωσαν για αρκετή ώρα (το συνειδητοποίησα όταν η απογευματινή μου αναζήτηση με είχε οδηγήσει μέχρι πολύ αργά το βράδυ χαρίζοντάς μου συναρπαστικές ώρες ανακάλυψης). Αυτό συνέβη αρκετά νωρίς όταν δεν είχε ακόμα αναπτυχθεί η κοινότητα των TEDx events.

Η ιδέα του TED, το 2009 πέρασε από τον Ατλαντικό και στην Ευρώπη δίνοντας τη δυνατότητα σε αυτο-οργανωμένες εθελοντικές ομάδες να διοργανώσουν τη δική τους εκδήλωση κάτω από το θεσμό του TED. Δηλαδή, μία ανεξάρτητη εκδήλωση που θα τηρεί όλες τις προδιαγραφές του event. Στην Ελλάδα ξεκίνησε από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Τα πρώτα δύο events δεν τα είχα πληροφορηθεί, όμως στην πορεία όλο και περισσότερο ακολουθούσα τις σχετικές πρωτοβουλίες. Στη συνέχεια, άρχισε να διαδίδεται σε ολόκληρο τον κόσμο. Κορυφαίοι ομιλητές καθώς και βραβευμένοι και διακεκριμένοι επιστήμονες συμμετείχαν στο TED με κοινό στόχο τις «ιδέες που αξίζει να διαδοθούν». Η κοινότητα του TEDx είχε ήδη ξεκινήσει δυναμικά!

“Τότε ξεκίνησαν οι ιδέες να αποκτούν μορφή, η παρέα να μεγαλώνει και το όραμα να συνεχίζεται.”

Από τα μαθητικά και τα φοιτητικά μου χρόνια συμμετείχα σε ενώσεις και σε ομάδες της Πάτρας που αφορούσαν κυρίως τον πολιτισμό, και πιο συγκεκριμένα τη μουσική και το ραδιόφωνο. Η συμμετοχή μου στην ομάδα «β.λ.ε.πο.», ήταν μια από αυτές τις εθελοντικές συνεργασίες που πάντα θα θυμάμαι. Όχι, μόνο για τις πολύ ενδιαφέρουσες πρωτοβουλίες που διοργάνωνε η ομάδα αυτή στον τομέα του πολιτισμού για τα δεδομένα της εποχής και της περιοχής, αλλά κυρίως για τους ανθρώπους που γνώρισα και τους φίλους που δημιούργησα στην πορεία. Ήταν το «βήμα» που με έφερε κοντά σε ανθρώπους που μοιραζόμασταν μία κοινή προσέγγιση σε κοινωνικά, καλλιτεχνικά και μουσικά σημεία. Ήταν το πραγματικό «βήμα επικοινωνίας». Εκεί γνώρισα την Αλεξάνδρα Γούδη. Η πρώτη μας συζήτηση ήταν γύρω από το κρασί! Είχε περάσει πολύ έντονα εκείνη την περίοδο στο μυαλό μου η ενασχόληση με τον τομέα αυτόν μέσω της οινικής επικοινωνίας και του wine marketing. Θυμάμαι πολύ έντονα να συζητάμε για ιδέες γύρω από το branding, ακόμα και για μεταπτυχιακά προγράμματα στο Bordeaux. Η εμπειρία της Αλεξάνδρας στον τομέα τον Αγροτικών Προϊόντων ΠΟΠ μέσω του διδακτορικού της έκαναν πάντα τη συζήτηση πολύ ενδιαφέρουσα και ζουμερή, ήταν ο δικός μας τρύγος μέσα από εικόνες και ιδέες. Κάποια στιγμή συνειδητοποιήσαμε ότι παρακολουθούμε και γνωρίζουμε το TED. Δεν άργησε η στιγμή να συζητήσουμε το ενδεχόμενο οργάνωσης μιας αντίστοιχης πρωτοβουλίες και στην Πάτρα. Ξεκινήσαμε, λοιπόν, τη διαδικασία για το licence, την άδεια μέσω της οποίας ο κεντρικός οργανισμός θα σου παρέχει όλα τα σχετικά δικαιώματα. Η επικοινωνία με την ομάδα του TED στη Νέα Υόρκη ξεκίνησε κάπου μέσα στο 2013, δηλαδή περίπου δύο χρόνια πριν από το πρώτο TEDxPatras. Τότε, ήταν λίγο πρωτόγνωρη αυτή η διαδικασία, ο φάκελος έπρεπε να είχε δομημένη παρουσίαση, συγκροτημένη σκέψη και να φαίνεται η μεθοδολογία και το όραμα της διοργάνωσης. Έξι μήνες περίπου συζητούσαμε για ιδέες, σχεδιάζαμε το πλάνο με στόχο να εμπλουτίσουμε και να ολοκληρώσουμε την υποψηφιότητα. Ήταν η τελευταία Παρασκευή του Ιουνίου 2014 όταν η αποδοχή της αίτησής μας έφτασε τη στιγμή που βρισκόμασταν με την Αλεξάνδρα στο αγαπημένο μας μπαράκι. Ήταν το βράδυ-ορόσημο για τη ζωή μου. Ναι, τότε ξεκίνησαν οι ιδέες να αποκτούν μορφή, η παρέα να μεγαλώνει, η προσπάθεια να αφήνει αποτύπωμα και το όραμα να συνεχίζεται.

“Προτεραιότητα είναι πάντα οι άνθρωποι”

Στην ερώτηση τι θα θέλαμε μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια για το TEDxPatras, η απάντηση είναι να συνεχίσουμε με το ίδιο πάθος να αναζητούμε εκείνες τις ιδέες που είναι ικανές να εμπνέουν και να αφυπνίζουν τους ακροατές χαράζοντας νέα μονοπάτια ανακάλυψης. Να συνεχίσουμε να λειτουργούμε ως μια δεξαμενή συγκλονιστικών ιστοριών, καινοτόμων ιδεών και εθελοντών με όραμα. Προτεραιότητα είναι πάντα οι άνθρωποι: η ομάδα, οι εθελοντές, η κοινότητα, οι συνεργάτες και οι ομιλητές. Το περιεχόμενο είναι πάντα οι ομιλητές, οι άνθρωποι που κάνουν κάτι καινοτόμο, που βιώνουν κάτι συνταρακτικό ή πρωτόγνωρο, που μπορούν να εμπνεύσουν τον κόσμο και να προκαλέσουν μία θετική σκέψη ή/και δράση. Όσο οι άνθρωποι θα εντοπίζουν νέες ιδέες και θα τις διαδίδουν, αυτό θα μας διασφαλίζει ότι η πλατφόρμα μπορεί να παραμείνει ζωντανή. Κι είμαστε βέβαιοι ότι αυτοί οι άνθρωποι αγαπούν να ανακαλύπτουν τη διαφορετική διάσταση στο περιβάλλον.

Στόχος είναι, επίσης, να δημιουργήσουμε μεγαλύτερους δεσμούς. Είναι οι συνδέσεις που έχουμε δει μέσα στα χρόνια να μένουν στο τέλος. Συνδέσεις με ιδέες, με κοινά οράματα και προβληματισμούς, με συναισθήματα. Συνδέσεις με ανθρώπους. Είναι η επαφή. Η επαφή με μία σκέψη που μπορεί να κάνει κανείς όταν συναντηθεί με τον άνθρωπο και την ιδέα του. Η επαφή, λοιπόν, μάς ενεργοποιεί για να φέρουμε ψηλά κάτι το οποίο έχουμε κρυμμένο.

Η συνέχεια και η επαφή έρχονται να συμπληρωθούν με τη μαγεία γύρω από το TEDxPatras. Δύσκολο να οριστεί με τα λόγια. Είναι αυτές οι στιγμές που ακούς, συνομιλείς, παρατηρείς και συμμετέχεις. Οι άνθρωποι που αγκαλιάζουν αυτή την πρωτοβουλία είναι νέοι στις ιδέες και στη διάθεση με δημιουργικούς προβληματισμούς για το μέλλον. Το 2013-2014, αρκετές τάσεις της σημερινής εποχής μας δεν ήταν γνώριμες. Χαίρομαι που προβληματιστήκαμε και προσπαθήσαμε να προσελκύσουμε θέματα γύρω από τη βιωσιμότητα, την τεχνητή νοημοσύνη και το design.

Τέλος, το TEDxPatras ενισχύει παράλληλα την εικόνα της πόλης ως ένα ανοικτό σημείο έκφρασης, προβληματισμού και εθελοντισμού διεθνώς. Η διοργάνωση φέρνει στοιχεία καινοτομίας και δημιουργεί ανταλλαγή ιδεών αναβαθμίζοντας τη θέση της στον συνεδριακό χάρτη της Δυτικής Ελλάδας και της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.

“Μοιραζόμαστε και μαθαίνουμε, μοιραζόμαστε και εξελισσόμαστε”

Αυτό που κάνει μια ομάδα να φέρνει επιτυχίες είναι ο καθημερινός διαμοιρασμός γνώσεων, εμπειριών, διάθεσης, χρόνου, χώρου, αγάπης και κοινής αφοσίωσης προς τον ίδιο στόχο.

Υπάρχουν εταιρείες που επενδύουν στην κουλτούρα και διαμορφώνουν ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα ώστε να μοιράζονται εφόδια και εργαλεία στους ανθρώπους, και εκείνοι να εξελίσσονται και να απολαμβάνουν τη μαγεία της συνεργασίας. Στο TEDxPatras αυτό το μοίρασμα είναι εντελώς εθελοντικό.

Οι άνθρωποι της ομάδας του TEDxPatras αφιερώνουν αρκετές ημέρες μέσα στον χρόνο. Αποκτούν εμπειρίες, μοιράζονται πληροφορίες και πρακτικές από τα περιβάλλοντά τους, φέρνουν στιγμές από τη ζωή τους και δίνουν το έναυσμα για από κοινού αναζητήσεις. Δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο μια «τράπεζα χρόνου» ικανή να τροφοδοτήσει τη συνέχεια. Μοιραζόμαστε και μαθαίνουμε, μοιραζόμαστε και εξελισσόμαστε. Το «μοίρασμα» μεταφορικά και αρκετές φορές και κυριολεκτικά είναι η λέξη που μας ταιριάζει. Φέρνει χαμόγελο, ενθουσιασμό, κοινή συμπόρευση και πάθος.

Η ομάδα δεν έχει ρόλους «κουτί». Είμαστε υπεύθυνοι ο καθένας ξεχωριστά και η κάθε ομάδα σε συγκεκριμένη περιοχή και παράλληλα όλοι συγχρονιζόμαστε και δίνουμε κατευθύνσεις. Ο ρόλος του Curator επικεντρώνεται κυρίως στη μεταφορά των προδιαγραφών TED στο event και παράλληλα συνδέει τα σημεία της ομάδας, τις προτάσεις και τους ανθρώπους.

“Μπορείς ακόμα και τη μεγαλύτερη σου αδυναμία να τη μετατρέψεις σε κίνητρο”

Με το πρώτο μας event το 2015 με τίτλο «Sea of Voices» θέλαμε να αναδείξουμε την θάλασσα, το υγρό στοιχείο της πόλης μας που μας περιβάλλει, και να το συνδέσουμε με τη φωνή όλων των ανθρώπων. Η φωνή, ο ήχος, ο γραπτός λόγος, η κίνηση. Θέλαμε να ενώσουμε αυτά τα στοιχεία και σχηματίσαμε το «Sea of Voices» για να μεταφέρουμε μηνύματα, ιστορίες, γνώσεις και συναισθήματα. Αυτό ήταν ένα πρώτο εισαγωγικό event, οπότε στοχεύσαμε στο να είμαστε ανοικτοί, αφηγηματικοί και να φέρουμε στη σκηνή ποικιλόμορφες εμπειρίες. Και νομίζω το πετύχαμε. Σχηματοποιήσαμε αυτή την μεταφορά, ταξιδέψαμε στον χρόνο, στο μέλλον, σε επαγγελματικά και προσωπικά μονοπάτια δίνοντας την ευκαιρία διάδοσης φρέσκων ιδεών.

Κάθε μας event κρύβει συναρπαστικές και συγκινητικές στιγμές. Το πιο πρόσφατο event μας με θέμα “Uncertainty” πραγματοποιήθηκε σε ένα νέο για εμάς χώρο, στο Συνεδριακό και Πολιτιστικό κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών. Ήταν το πιο πολυπληθές event, πλησιάζοντας τους χίλιους επισκέπτες και φιλοξενώντας ομιλητές κυρίως από το εξωτερικό. Από τις πιο αστείες στιγμές του event, ήταν η προσπάθειά μας “behind-the-scenes” να μεταφέρουμε στην κεντρική σκηνή μια κατασκευή προς το τέλος της εκδήλωσης. Στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων είχαμε ετοιμάσει ένα mural, μια κατασκευή στην οποία απεικονίζονταν κρυμμένα σημεία της πόλης, και οι TEDxSters χρωμάτιζαν κάθε σημείο με όποιο χρώμα επέλεγαν, το οποίο με τη σειρά του συμβόλιζε τις επιμέρους διαθέσεις μας. Σκεφτήκαμε να μεταφέρουμε τον πίνακα στη σκηνή για να τον προβάλουμε σε όλους τους συμμετέχοντες και σε live streaming. Η ομάδα ξεκίνησε να τον μεταφέρει προς το κεντρικό stage αλλά σε κάποιο σημείο κόλλησε γιατί οι διαστάσεις μας πρόδωσαν. Ήταν από τις σπάνιες περιπτώσεις που μια ιδέα της στιγμής μας δεν υλοποιήθηκε αλλά μας χάρισε σίγουρα μια πολύ αστεία ανάμνηση.

Από τις πιο συγκινητικές στιγμές ήταν αυτή της ομιλίας του Alex Flynn στο φινάλε του 2ου session που μας έκοψε πραγματικά την ανάσα, με το stand ovation του κόσμου να λειτουργεί ενθαρρυντικά για όσα ακούσαμε. Ο Alex ήταν από τις πρώτες αφίξεις των ομιλητών μας στην Πάτρα για το event του 2019. Είχαμε περισσότερο χρόνο να γνωριστούμε και να του γνωρίσουμε και την πόλη μας. Η ομιλία του ξεκίνησε με τη φράση «κάποια στιγμή είχα τα πάντα στη ζωή μου και ξαφνικά διαγνώστηκα με τη νόσο του Πάρκινσον». Στην πορεία της αφήγησης της περιπέτειάς του, σκιαγράφησε τον ρόλο της αβεβαιότητας στην ζωή του αλλά και το πάθος του να βοηθήσει χιλιάδες κόσμο μέσω σχετικών πρωτοβουλιών. Είναι από τους ανθρώπους που δεν σταμάτησε να θέτει στόχους ακόμα και αδιανόητους για τον μέσο άνθρωπο και συνέχισε να παλεύει και να τους κατακτά. Έχει τρέξει παντού, έχει διασχίσει ερήμους, έχει διασχίσει κοιλάδες, πεδιάδες, Μαραθώνιους, σε περιβαλλοντικές συνθήκες πολύ περίεργες και υψηλών απαιτήσεων. Η ομιλία του ήταν ένα ζωντανό παράδειγμα ότι η ανθρώπινη θέληση μπορεί να σε πάει μπροστά και τότε όλα είναι πιθανά. Μπορείς ακόμα και τη μεγαλύτερη σου αδυναμία να τη μετατρέψεις σε ένα κίνητρο. Αυτό είναι έμπνευση.

“Η μόνη βεβαιότητα είναι η αβεβαιότητα”

Κάθε αβεβαιότητα μπορεί να δημιουργήσει φόβο. Δεν υπάρχει βεβαιότητα. Η μόνη βεβαιότητα είναι η αβεβαιότητα. Η δική μου προσέγγιση είναι να την βλέπω σαν μια ευκαιρία. Όλες οι εμπειρίες μάς οπλίζουν με μία ετοιμότητα, ώστε να προσεγγίζουμε την αβεβαιότητα που υπάρχει γύρω μας και όσο γίνεται χωρίς φόβο. Θα υπάρξει ο φόβος, δεν γίνεται να μην υπάρξει. Οπότε μπροστά στην αβεβαιότητα θέλω να προχωρώ με το άγνωστο αλλά και με την αναζήτηση εκείνων των συνθηκών που θα κάνουν το περιβάλλον πιο ευχάριστο και έτοιμο. Όλοι βρισκόμαστε μπροστά σε διλήμματα και επιλέγοντας με δεδομένα και συναισθήματα μπορούμε να μετριάσουμε την αβεβαιότητα και τον φόβο που ενδεχομένως μερικές φορές την περιβάλει.

“Αγαπημένος καλλιτέχνης είναι ο Ludovico Einaudi. Κάθε κομμάτι του κρύβει την ένταση και την ηρεμία”

Η περίοδος που αναπολώ πιο πολύ είναι οι στιγμές που ζήσαμε με τη μουσική μπάντα που είχαμε δημιουργήσει το 2010, τους Primo Jovem. Είχαμε γράψει πρωτότυπη μουσική και είχαμε απολαύσει και μια σύντομη περιοδεία στην Ελλάδα. Μια παρέα φίλων με ταξίδια, καθημερινές πρόβες, αστεία σκηνικά και όλα αυτά κοντά με καλλιτέχνες. Ήταν δύο καλοκαίρια που θυμάμαι ακόμα και σήμερα πολύ έντονα. Ακόμα το ανακαλούμε όταν βρεθούμε με την παρέα της μπάντας.

Αγαπημένος καλλιτέχνης είναι ο Ludovico Einaudi. Πάντα με βοηθά στην σκέψη, ηρεμώ και διασκεδάζω με τις μελωδίες του. Προσπαθώ, επίσης, να τον ακολουθώ σε συναυλίες του. Μουσικές με κοινωνική ευαισθησία, μουσικές με ιστορίες που έχουν αρχή, μέση και τέλος. Κάθε κομμάτι του κρύβει την περιπέτεια, την κορύφωση, την αβεβαιότητα. Κρύβει τον ρυθμό που θέλω να έχω καθημερινά στη ζωή μου, την ένταση, την ηρεμία και μια μελωδία που σε μαγεύει.

“Το επόμενο TEDxPatras καλείται να απαντήσει στις εξελίξεις που απασχολούν το μέλλον μας”

Κάθε TEDxPatras μέσα από τη θεματολογία του προσπαθεί να δώσει απαντήσεις σε προκλήσεις που περιστρέφονται γύρω από την επικαιρότητα. Μερικές φορές είναι πιο παραγωγικό όταν αγκαλιάζει και άλλα σημεία, όμως πάντα καταπιανόμαστε με μία θεματολογία που θέλουμε να προσεγγίσουμε και να εξερευνήσουμε. Το «Uncertainty» (αβεβαιότητα) οδηγεί στην ανακάλυψη, το «Value» (αξία) οδηγεί στην αντίληψη, στη στάση στον στόχο, το «Moments» (στιγμές) στην δράση, στον τρόπου που αντιλαμβάνεσαι τη ζωή, το «Opportunities» (ευκαιρίες) στη δημιουργία και στη συνεργασία, το «Sea of Voices» (θάλασσα από φωνές) στις εμπειρίες. Το επόμενο TEDxPatras καλείται να απαντήσει στις εξελίξεις που απασχολούν το μέλλον μας. Αυτή τη στιγμή αναζητούμε νέες ιδέες και πρωτοβουλίες που δημιουργούν και δημιουργούνται σε ένα περιβάλλον που μετασχηματίζεται. Ελπίζουμε ότι οι συνθήκες θα μας επιτρέψουν να διοργανώσουμε μια αρκετά πρωτότυπη εμπειρία για όλους τους φίλους του TEDxPatras.